Ngày 6/5/2009, UBND Tp. Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 35/2009/QĐ-UBND (Quyết định 35) để ban hành Quy định về trình tự, thủ tục công nhận và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ) đối với tổ chức đang sử dụng đất trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh (gồm cả đất có hoặc không có vật kiến trúc trên đất).

Phạm vi và đối tượng điều chỉnh

Quyết định 35 quy định về trình tự, thủ tục công nhận và cấp Giấy Chứng nhận QSDĐ lần đầu của các tổ chức đang sử dụng đất trước ngày 1/7/2004; và cấp Giấy Chứng nhận QSDĐ cho tổ chức đối với các trường hợp quy định tại các điểm b, c, d, e khoản 5, khoản 6 và 7 Điều 41 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 về thi hành Luật đất đai 2003 (Nghị định 181), như trường hợp tạo thửa đất mới (do hợp thửa, tách thửa, do chuyển quyền, chuyển mục đích sử dụng hoặc bị Nhà nước thu hồi một phần thửa đất), thay đổi ranh giới thửa đất (do thực hiện xử lý nợ theo hợp đồng thế chấp, bảo lãnh; chia, tách, sáp nhập tổ chức; thực hiện kết quả hòa giải thành về tranh chấp đất đai được UBND công nhận; thực hiện kết quả đấu giá đất, hay thực hiện quyết định của Tòa án,…), v.v....
Tuy nhiên, Quyết định 35 không áp dụng cho những trường hợp cấp giấy chứng nhận QSDĐ đối với tổ chức khi có quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định tại Quyết định số 19/2008/QĐ-UBND ngày 21/3/2008 của UBND thành phố về ban hành Quy định về thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh.

Điều kiện cấp giấy Chứng nhận QSDĐ

Theo Điều 3 của Quy định ban hành kèm theo Quyết định 35, tổ chức đang sử dụng đất được UBND thành phố công nhận và cấp giấy chứng nhận QSDĐ theo hiện trạng đúng với ranh giới và diện tích đang quản lý, sử dụng khi đảm bảo các điều kiện là đất không bị tranh chấp, khiếu nại, sử dụng đất hiệu quả, đúng quy định, phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã phê duyệt, hoàn thành nghĩa vụ tài chính về sử dụng đất, và không vi phạm pháp luật. Nếu có vi phạm pháp luật về đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường thì các vi phạm này phải được xử lý theo quy định trước khi cấp Giấy chứng nhận QSDĐ.

Ngoài ra, Quyết định 35 cũng quy định một số trường hợp cụ thể không cấp, hoặc tạm dừng cấp Giấy chứng nhận QSDĐ. Theo đó, đối với trường hợp tạm dừng, thì khi có đề nghị bằng văn bản về việc ngăn chặn việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ của Tòa án các cấp, cơ quan cảnh sát điều tra, thi hành án, có đơn thư khiếu kiện đang được cơ quan có thẩm quyền thụ lý giải quyết hoặc các cơ quan thanh tra đang xử lý vi phạm thì sẽ tạm dừng việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho đến khi có kết quả xử lý cuối cùng.

Thời hạn sử dụng đất

Quyết định 35 cũng quy định cụ thể một số trường hợp xác định thời hạn sử dụng đất. Trong đó, các quy định đáng lưu ý đối với trường hợp sử dụng đất có thời hạn như sau:

1. Trường hợp đất phù hợp với quy hoạch chi tiết và mục đích sử dụng đất được phê duyệt thì thời hạn sử dụng đất là không quá 50 năm (hoặc không quá 70 năm theo quyết định của UBND thành phố đối với dự án có vốn đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chậm, dự án đầu tư vào địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn mà cần thời hạn dài hơn).

2. Trường hợp chưa có quy hoạch chi tiết được phê duyệt thì căn cứ vào tình hình thực tế của việc lập quy hoạch, nhiệm vụ quy hoạch được phê duyệt và yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương, các Sở - ngành, quận - huyện sẽ đề xuất thời hạn sử dụng đất cụ thể.

Thẩm quyền cấp giấy chứng nhận QSDĐ

Theo Quyết định 35, tổ chức sử dụng đất sẽ nộp hồ sơ đề nghị công nhận và giấy chứng nhận QSDĐ và nhận kết quả giải quyết tại Sở Tài nguyên và Môi trường (Sở TNMT). Hồ sơ sẽ bao gồm các tài liệu chính như đơn, bản đồ hiện trạng vị trí khu đất (hoặc trích lục bản đồ địa chính thửa đất), giấy tờ pháp lý liên quan đến khu đất và tổ chức sử dụng đất, và các giấy tờ cụ thể khác tùy từng trường hợp. Trình tự giải quyết hồ sơ tại Sở TNMT sẽ được thực hiện theo Quy chế phối hợp liên ngành giải quyết hồ sơ công nhận và cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho tổ chức đang sử dụng đất trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh.

Cũng theo Quyết định 35, UBND thành phố quyết định về việc công nhận QSDĐ và xác định chế độ sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất, mục đích sử dụng đất cho tổ chức sử dụng đất. Trên cơ sở quyết định công nhận QSDĐ này, Sở TNMT thực hiện việc ký hợp đồng thuê đất (đối với trường hợp thuê đất) và ký cấp giấy chứng nhận QSDĐ (đóng dấu Sở TNMT trên giấy chứng nhận QSDĐ) cho tổ chức sử dụng đất theo quy định tại: Quyết định số 08/2006/QĐ-BTNMT ngày 21/7/2006 của Bộ trưởng Bộ TNMT về ban hành Quy định về Giấy chứng nhận QSDĐ.

Quyết định 35 có hiệu lực thi hành sau 10 ngày, kể từ ngày ký; đồng thời thay thế một số quy định trong Quyết định số 54/2007/QĐ-UBND ngày 30/3/2007 của UBND thành phố đối với trường hợp cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho tổ chức (cụ thể là thay thế điểm D khoản 1 và điểm B khoản 2 Điều 20, điểm B khoản 2 Điều 21, điểm B khoản 2 Điều 22 và một phần điểm A (trường hợp đối với tổ chức) của khoản 1 Điều 23 Quyết định số 54 vừa nêu).